φύσις

φύσις [ῠ], ἡ, gen. φύσεως, poet. φύσεος prob. (metri gr.) in E. Tr. 886, cf. Ar. V. 1282 (lyr.), 1458 (lyr.), Ion. φύσιος: dual φύσει (v.l. φύση) Pl. R. 410e, (φύω): I. origin, φ. οὐδενός ἐστιν ἁπάντων θνητῶν οὐδὲ . . τελευτή Emp. 8.1 (cf. Plu. 2.1112a); φ. βούλονται λέγειν γένεσιν τὴν περὶ τὰ πρῶτα Pl. Lg. 892c; ἡ φ. ἡ λεγομένη ὡς γένεσις ὁδός ἐστιν εἰς φύσιν Arist. Ph. 193b12; φ. λέγεται ἡ τῶν φυομένων γένεσις Id. Metaph. 1014b16; freq. of persons, birth, φύσει νεώτερος S. OC 1295, cf. Aj. 1301, etc.; φύσι γεγονότες εὖ Hdt. 7.134; φύσει, opp. θέσει (by adoption), D.L. 9.25; φύσει Ἀμβρακιώτης, δημοποίητος δὲ Σικυώνιος Ath. 4.183d; so ὁ κατὰ φύσιν πατήρ, υἱός, ἀδελφός, Plb. 3.9.6, 3.12.3, 11.2.2; also in acc., ἐκ πατρὸς ταὐτοῦ φύσιν S. El. 325; ἢ φίλων τις ἢ πρὸς αἵματος φύσιν ib.1125, cf. Isoc. 3.42. 2. growth, τριχῶν, παιδίου, Hp. Nat.Puer. 20,29, cf. 27: pl., γενειάσεις καὶ φύσεις κεράτων Plot. 4.3.13. II. the natural form or constitution of a person or thing as the result of growth (οἷον ἕκαστόν ἐστι τῆς γενέσεως τελεσθείσης, ταύτην φαμὲν τὴν φ. εἶναι ἑκάστου Arist. Pol. 1252b33): hence, 1. nature, constitution, once in Hom., καί μοι φύσιν αὐτοῦ (sc. τοῦ φαρμάκου) ἔδειξε Od. 10.303; φ. τῆς χώρης Hdt. 2.5; τῆς Ἀττικῆς X. Vect. 1.2, cf. Oec. 16.2, D. 18.146, etc.; τῆς τριχός X. Eq. 5.5; αἵματος, ἀέρος, etc., Arist. PA 648a21, Mete. 340a36, etc.: pl., φύσεις ἐγγιγνομένας καρπῶν καὶ δένδρων Isoc. 7.74; αἱ φ. καὶ δυνάμεις τῶν πολιτειῶν Id. 12.134; ἡ τῶν ἀριθμῶν φ. Pl. R. 525c; ἡ τῶν πάντων φ. X. Mem. 1.1.11, etc.; ἡ ἰδία τοῦ πράγματος φ. IG 22.1099.28 (Epist.Plotinae). 2. outward form, appearance, μέζονας ἢ κατʼ ἀνθρώπων φύσιν Hdt. 8.38; ἢ νόον ἤτοι φύσιν either in mind or outward form, Pi. N. 6.5; οὐ γὰρ φ. Ὠαριωνείαν ἔλαχεν Id. I. 4(3).49 (67); μορφῆς δʼ οὐχ ὁμόστολος φ. A. Supp. 496; τὸν δὲ Λάϊον φύσιν τίνʼ εἶχε φράζε S. OT 740 (read εἷρπε, taking φ. with ἔχων), cf. Tr. 379; δρακαίνης φ. ἔχουσαν ἀγρίαν prob. in E. Ba. 1358; τὴν ἐμὴν ἰδὼν φ. Ar. V. 1071 (troch.), cf. Nu. 503; τὴν τοῦ σώματος φ. Isoc. 9.75. 3. Medic., constitution, temperament, Hp. Aph. 3.2 (pl.), al.; ἡ φ. καὶ ἡ ἕξις Id. Acut. 43; φ. φύσιος καὶ ἡλικία ἡλικίης διαφέρει Id. Fract. 7; φύσιες νούσων ἰητροί Id. Epid. 6.5.1. b. natural place or position of a bone or joint, ἀποπηδᾶν ἀπὸ τῆς φ., ἐς τὴν φ. ἄγεσθαι, Id. Art. 61, 62, al.; ὀστέον μένον ἐν τῇ ἑωυτοῦ φ. Id. VC 5, al.; φύσιες τῶν ἄρθρων Id. Nat.Puer. 17. 4. of the mind, oneʼs nature, character, ἦθος ἕκαστον, ὅπῃ φ. ἐστὶν ἑκάστῳ Emp. 110.5; εὐγενὴς γὰρ ἡ φ. κἀξ εὐγενῶν . . ἡ σή S. Ph. 874; τὴν αὑτοῦ φ. λιπεῖν, δεῖξαι, ib.902,1310; φ. φρενός E. Med. 103 (anap.); ἡ ἀνθρωπεία φ. Th. 1.76; φ. τῆς μορφῆς καὶ τῆς ψυχῆς X. Cyr. 1.2.2; ὀνόματι μεμπτὸν τὸ νόθον, ἡ φ. δʼ ἴση E. Fr. 168; φ. φιλόσοφος, τυραννική, etc., Pl. R. 410e, 576a, etc.; δεξιοὶ φύσιν A. Pr. 489; ἀκμαῖοι φύσιν Id. Pers. 441; τὸ γὰρ ἀποστῆναι χαλεπὸν φύσεος, ἣν ἔχοι τις Ar. V. 1458 (lyr.), cf. 1282 (lyr.); Σόλων . . ἦν φιλόδημος τὴν φ. Id. Nu. 1187; ἔνιοι ὄντες ὡς ἀληθῶς τοῦ δήμου τὴν φ. οὐ δημοτικοί εἰσι X. Ath. 2.19; φύσεως ἰσχύς force of natural powers, Th. 1.138; φύσεως κακία badness of natural disposition, D. 20.140; ἀγαθοὶ . . γίγνονται διὰ τριῶν, τὰ τρία δὲ ταῦτά ἐστι φ. ἔθος λόγος Arist. Pol. 1332a40; χρῶ τῇ φύσει, i.e. give rein to your natural propensities, Ar. Nu. 1078, cf. Isoc. 7.38; τῇ φ. χρώμενος Plu. Cor. 18; θείας κοινωνοὶ φ. 2 Ep.Pet. 1.4: pl., Isoc. 4.113, v.l. in E. Andr. 956; οἱ ἄριστοι τὰς φ. Pl. R. 526c, cf. 375b, al.: prov., ἔθος, φασί, δευτέρη φ. Jul. Mis. 353a. b. instinct in animals, etc., Democr. 278; οὐκ ἐπιστήμῃ οὐδὲ τέχνῃ ἀλλὰ φύσει Herm. ap. Stob. 1.41.6; ἐν τοῖς ἄλλοις ζῴοις ἡ αἴσθησις τῇ φ. ἥνωται, ἐν δὲ ἀνθρώποις τῇ νοήσει Corp.Herm. 9.1, cf. 12.1. 5. freq. in periphrases, καὶ γὰρ ἂν πέτρου φύσιν σύ γʼ ὀργάνειας, i.e. wouldʼst provoke a stone, S. OT 335; χθονὸς φ. A. Ag. 633; esp. in Pl., ἡ τοῦ πτεροῦ φ. Phdr. 251b; ἡ φ. τῶν σωμάτων Smp. 186b; ἡ φ. τῆς ἀσθενείας its natural weakness, Phd. 87e; ἡ τοῦ μυελοῦ φ. Ti. 84c; ἡ τοῦ δικαίου φ. Lg. 862d, al.; ἡ φ., with gen. understood, Smp. 191a, Phd. 109e. III. the regular order of nature, τύχη . . ἀβέβαιος, φ. δὲ αὐτάρκης Democr. 176; κατὰ φύσιν Pl. R. 444d, etc.; τρίχες κατὰ φύσιν πεφυκυῖαι growing naturally, Hdt. 2.38, cf. Alex. 156.7 (troch.); κατὰ φύσιν νόμος ὁ πάντων βασιλεύς Pi. Fr. 169 (cf. Pl. Grg. 488b); κατὰ φ. ποιεῖν Heraclit. 112; opp. παρὰ φύσιν, E. Ph. 395, Th. 6.17, etc.; παρὰ τὴν φ. Anaxipp. 1.18; προδότης ἐκ φύσεως a traitor by nature, Aeschin. 2.165; πρὸ τῆς φ. ἥκειν εἰς θάνατον before the natural term, Plu. Comp.Dem.Cic. 5: freq. in dat. φύσει (ἐν φ. Hp. Aër. 14) by nature, naturally, opp. τύχῃ, τέχνῃ, Pl. Lg. 889b, cf. R. 381b; φύσει τοιοῦτος Ar. Pl. 275, cf. 279, al.; ὁ ἄνθρωπος φ. πολιτικὸν ζῷόν ἐστι Arist. Pol. 1253a3; ὁ μὴ αὑτοῦ φ. ἀλλʼ ἄλλου ἄνθρωπος ὤν, οὗτος φ. δοῦλός ἐστιν ib.1254a15; φ. γὰρ οὐδεὶς δοῦλος ἐγενήθη ποτέ Philem. 95.2; opp. νόμῳ (by convention), Philol. 9, Archelaus ap.D.L. 2.16, Pl. Grg. 482e, cf. Prt. 337d, etc.; τὰ μὲν τῶν νόμων ὁμολογηθέντα, οὐ φύντʼ ἐστίν, τὰ δὲ τῆς φύσεως φύντα, οὐχ ὁμολογηθέντα Antipho Soph. 44Ai 32 (Vorsokr. 5); ἅπας ὁ τῶν ἀνθρώπων βίος φύσει καὶ νόμοις διοικεῖται D. 25.15; τοὺς τῆς φ. οὐκ ἔστι λανθάνειν νόμους Men. Mon. 492; οὐ σοφίᾳ, ἀλλὰ φύσει τινί Pl. Ap. 22c; φ. μὴ πεφυκότα τοιαῦτα φωνεῖν S. Ph. 79, cf. Pl. Phlb. 14c, etc.; φύσει πάντα πάντες ὁμοίως πεφύκαμεν καὶ βάρβαροι καὶ Ἕλληνες εἶναι Antipho Soph. 44Bii 10 (Vorsokr. 5); φύσιν ἔχει c. inf., it is natural, κῶς φύσιν ἔχει πολλὰς μυριάδας φονεῦσαι (sc. τὸν Ἡρακλέα); Hdt. 2.45, cf. Pl. R. 473a; οὐκ ἔχει φύσιν it is contrary to nature, ib.489b; οὔτʼ εὔλογον οὔτʼ ἔχον ἐστὶ φύσιν D. 2.26; τὸ τόλμημα φύσιν οὐκ ἔχει Polem. Call. 36. IV. in Philosophy: 1. nature as an originating power, φ. λέγεται . . ὅθεν ἡ κίνησις ἡ πρώτη ἐν ἑκάστῳ τῶν φύσει ὄντων Arist. Metaph. 1014b16; ὁ δὲ θεὸς καὶ ἡ φ. οὐδὲν μάτην ποιοῦσιν Id. Cael. 271a33; ἡ δὲ φ. οὐδὲν ἀλόγως οὐδὲ μάτην ποιεῖ ib.291b13; ἡ μὲν τέχνη ἀρχὴ ἐν ἄλλῳ, ἡ δὲ φ. ἀρχὴ ἐν αὐτῷ Id. Metaph. 1070a8, cf. Mete. 381b5, etc.; φ. κρύπτεσθαι φιλεῖ Heraclit. 123; ἡ γοητεία τῆς φ. Plot. 4.4.44; φ. κοινή, the principle of growth in the universe, Cleanth.Stoic. 1.126; as Stoic t.t., the inner fire which causes preservation and growth in plants and animals, defined as πῦρ τεχνικὸν ὁδῷ βαδίζον εἰς γένεσιν, Stoic. 1.44, cf. 35, al., S.E. M. 9.81; Nature, personified, χάρις τῇ μακαρίᾳ Φ. Epicur. Fr. 469; Φ. καὶ Εἱμαρμένη καὶ Ἀνάγκη Phld. Piet. 12; ἡ κατωφερὴς Φ. Corp.Herm. 1.14. 2. elementary substance, κινδυνεύει ὁ λέγων ταῦτα πῦρ καὶ ὕδωρ καὶ γῆν καὶ ἀέρα πρῶτα ἡγεῖσθαι τῶν πάντων εἶναι καὶ τὴν φ. ὀνομάζειν αὐτὰ ταῦτα Pl. Lg. 891c, cf. Arist. Fr. 52 (defined as τὴν πρώτην οὐσίαν . . ὑποβεβλημένην ἅπασι τοῖς γεννητοῖς καὶ φθαρτοῖς σώμασι Gal. 15.3); τῶν φύσει ὄντων τὰ στοιχεῖά φασιν εἶναι φύσιν Arist. Metaph. 1014b33: pl., Epicur. Ep. 1p.6U., al.; ἄτομοι φ. atoms, Democr. ap. Diog.Oen. 5, Epicur. Ep. 1p.7U.; ἄφθαρτοι φ. Phld. Piet. 83. 3. concrete, the creation, ‘Nature’, ἀθανάτου . . φύσεως κόσμον ἀγήρων E. Fr. 910 (anap.); περὶ φύσεώς τε καὶ τῶν μετεώρων ἀστρονομικὰ ἄττα διερωτᾶν Pl. Prt. 315c; περὶ φύσεως, title of works by Xenophanes, Heraclitus, Gorgias, Epicurus, etc.; [σοφία] ἣν δὴ καλοῦσι περὶ φύσεως ἱστορίαν Pl. Phd. 96a; περὶ φ. ἀφοριζόμενοι διεχώριζον ζῴων τε βίον δένδρων τε φύσιν λαχάνων τε γένη Epicr. 11.13 (anap.); so later, ἡ φ. τὸ ὑπὸ ψυχῆς τῆς πάσης ταχθέν Plot. 2.2.1; τὰ στοιχεῖα τῆς φ. Corp.Herm. 1.8; αἱ δύο φ., i.e. heaven and earth, light and darkness, etc., PMag.Leid.W. 6.42. 4. Pythag. name for two, Theol.Ar. 12. V. as a concrete term, creature, freq. in collect. sense, θνητὴ φ. mankind, S. Fr. 590 (anap.), cf. OT 869 (lyr.); πόντου εἰναλία φ. the creatures of the sea, Id. Ant. 345 (lyr.); ὃ πᾶσα φ. διώκειν πέφυκε Pl. R. 359c, cf. Plt. 272c; ἡ τῶν θηλειῶν φ. woman-kind (opp. τὸ ἄρρεν φῦλον) X. Lac. 3.4: also in pl., S. OT 674, Pl. R. 588c, Plt. 306e, X. Oec. 13.9; in contemptuous sense, αἱ τοιαῦται φ. such creatures as these, Isoc. 4.113, cf. 20.11, Aeschin. 1.191. b. of plants or material substances, φ. εὐώδεις καρποφοροῦσαι D.S. 2.49; ὑγράν τινα φ. καπνὸν ἀποδιδοῦσαν Corp.Herm. 1.4. VI. kind, sort, species, ταύτην . . ἔχειν βιοτῆς . . φύσιν S. Ph. 165 (anap.); ἐκλέγονται ἐκ τούτων χρημάτων μίαν φ. τὴν τῶν λευκῶν Pl. R. 429d; φ. [ἀλωπεκίδων] species, X. Cyn. 3.1; natural group or class of plants, Thphr. HP 6.1.1 (pl.). VII. sex, θῆλυς φῦσα (prob. for οὖσα) κοὐκ ἀνδρὸς φύσιν S. Tr. 1062, cf. OC 445, Th. 2.45, Pl. Lg. 770d, 944d: hence, 2. the characteristic of sex, = αἰδοῖον, Tab.Defix. 89a6 (iv B.C.), Nic. Fr. 107, D.S. 32.10, S.E. M. 1.150, etc.: esp. of the female organ, Hp. Mul. 2.143, Ant.Lib. 41, Artem. 5.63, PMag.Osl. 1.83,324, Horap. 1.11: pl., τῶν δύοφ., of the testes, Sch.Ar. Lys. 92, cf. PMag.Par. 1.318.