ὀξύς

ὀξύς, εῖα, ύ, Ion. fem. ὀξέα Hdt. 9.23, al., v.l. in Hp. Mul. 1.64, al. (in codd. freq. ὀξέη, and so Babr. 73.1 metri gr.) : ὀξεῖα, poet. for neut. pl. ὀξέα, Hes. Sc. 348 :—A. sharp, keen, whether of a point or an edge, in Hom. and Hes. mostly of weapons or anything made of metal, ἄκων Il. 10.335, al.; ἄορ 21.173, Hes. Sc. 457 ; βέλος Il. 4.185, etc.; also of non-metallic substances, λᾶας 16.739 ; μοχλός Od. 9.382 ; σκόλοπες Il. 12.56,64 ; ὀξεῖα κορυφή, of a mountain-peak, Od. 12.74 ; so πάγοι ὀξέες 5.411 ; λίθος ὀξὺς πεποιημένος sharpened so as to serve as a knife, Hdt. 7.69, cf. 3.8 ; κυρβασίας ἐς ὀξὺ ἀπηγμένας brought to a point, Id. 7.64 ; ὄρεα ἐς ὀ. τὰς κορυφὰς ἀ. Id. 2.28 ; τὸ ὀ. the apex of a triangle, ib.16 ; of the heart, Arist. Resp. 478b5 ; τὸ ὀ. τοῦ ᾠοῦ Id. GA 752b8 ; ὀ. γωνία an acute angle, Id. Top. 107a16, al., Euc. 1 Def. 12, Archim. Spir. 16 ; Χρόνος ὀξὺς ὀδόντας Simon. 176 ; ἡ ὀξεῖα, name of a surgical instrument, Hermes 38.282, Heliod. ap. Orib. 44.23.59 ; but also, a pointed splinter of bone, ib.46.20.5. II. in reference to the senses, 1. of feeling, sharp, keen, ὀδύναι Il. 11.268 ; ὀ. ἠέλιος the piercing sun, h.Ap. 374 ; ὀξειᾶν ἀκτίνων πατήρ, i.e. the Sun, Pi. O. 7.70 ; Σείριος ὀξὺς ἐλλάμπων Archil. 61 ; πῦρ ὀ. Anaxipp. 1.12 ; so χιὼν ὀξεῖα Pi. P. 1.20 ; so also of grief and the like, ἄχος Il. 19.125 ; μελεδῶναι Od. 19.517 : and generally, sharp, severe, μάχη ὀξέα . . γίνεται keenly contested, Hdt. 9.23 ; ὀ. πυρετός Hp. VM 16 (Sup.); [ἡ νόσος] ὀξεῖα φοιτᾷ καὶ ταχεῖʼ ἀπέρχεται S. Ph. 808 ; νόσοι, μανίαι, Pi. O. 8.85, N. 11.48 (Comp.), cf. Hp. Acut. tit., Archig. ap. Gal. 9.887 ; πάθαι Pi. P. 3.97 ; ἐπιμομφά Id. O. 10(11).9, etc. 2. of the sight, ὀξύτατον ὄμμα Id. N. 10.62 ; ὄψις . . ὀξυτάτη τῶν διὰ τοῦ σώματος . . αἰσθήσεων Pl. Phdr. 250d : freq. in neut. as Adv., ὀξύτατον δέρκεσθαι to be keenest of sight, Il. 17.675 ; ὀξύτατα καθορᾶν Pl. R. 516c ; so ὀξὺ νοεῖν notice a thing sharply, Il. 3.374 ; ὀξὺ προϊδεῖν Od. 5.393 ; ὀξύτερον βλέπει Ar. Pl. 1048, Lys. 1202 (lyr.) : prov., ὀξύτερον τοῦ Λυγκέως βλέπειν Id. Pl. 210, cf. Macar. Prov. 6.41 ; also ὀξὺ ἄκουσεν heard with sharp ear, Il. 17.256, cf. Pl. Lg. 927b ; ὀξεῖαν ἀκοὴν . . λόγοις διδούς keen attention, S. El. 30. b. of things that affect the sight, dazzling, bright, αὐγὴ Ἠελίου Il. 17.372 ; [Ἠελίου] ὀξύτατον πέλεται φάος εἰσοράασθαι 14.345 : hence of colours, Ar. Pax 1173 (v. φοινικίς 2) ; αἱ ὀξεῖαι χροιαί Arist. Phgn. 806b4 ; πορφύρα Plu. Cat.Mi. 6, PHolm. 20.36 ; [ἐσθὴς] ὀξυτέρα καὶ τηλαυγεστέρα Ael. NA 4.46. 3. of sound, shrill, piercing, ἀϋτή Il. 15.313 ; ὀξὺ βοήσας 17.89 ; ὀξὺ δὲ κωκύσασα 18.71 ; ὀξὺ λεληκώς 22.141 ; ὀξέα κεκληγώς 17.88, etc.; of whinnying horses, ὀξεῖα χρέμισαν Hes. Sc. 348 ; of young pigs, ὀξὺ κεκράγατε Ar. Ach. 804 ; of the scream of birds of prey, ὀξέα κλάζων S. Ant. 112 (anap.) ; of metals, ἰάχεσκε σάκος ὀξέα καὶ λιγέως Hes. Sc. 233 ; also of the wail of the nightingale (cf. ὀξύφωνος), ὄρνιθος ὀ. φθόγγον S. Ant. 424 ; so ἐπηλάλαξαν τὸν ὀ. νόμον shrieked their shrill song, A. Th. 952 (lyr.) ; ὀξὺ μέλος, of the grasshopper, Ar. Av. 1095 (lyr.). b. of musical tones, in a technical sense, high-pitched, opp. βαρύς, φθόγγοι Pl. Ti. 80a, X. Cyn. 6.20 ; ὀξυτάτη χορδή Pl. Phdr. 268d ; φωνὴ ὀξεῖα, βαρεῖα, μέση Arist. Rh. 1403b29 ; τῷ ὀξεῖ ἐν φωνῇ μὲν ἐναντίον τὸ βαρύ, ἐν ὄγκῳ δὲ τὸ ἀμβλύ Id. Top. 106a13. c. in Music, διʼ ὀξειῶν (Dor. -ᾶν) interval of a fifth, Philol. 6, Arist. Pr. 920a24. d. ἡ ὀξεῖα (sc. προσῳδία) the acute accent, D.T. 630.1, A.D. Pron. 35.10, al.; τὸν τόνον φυλάσσειν ὀ. ib.60.1 ; ὀ. συλλαβή Pl. Cra. 399b ; ὀ. στοιχεῖον S.E. M. 1.113. 4. of taste, sharp, pungent, acid, φακῆ X. Cyr. 6.2.31 ; ὄξος Diph. 18.1 ; οἶνος Alex. 141.12 ; ἐξ ὀξέος καὶ ἁλμυροῦ ξυνθεὶς ζύμωμα Pl. Ti. 74c. 5. of smell, Arist. de An. 421a30 ; ὀξύτατον ὄζειν τινός Ar. Ach. 193. III. metaph., of the inner sense, sharp, keen, hasty, esp. quick to anger, passionate, epith. of Ares, Il. 2.440,al. ; μένος ὀξύ h.Hom. 8.14 ; καρδίη ὀξυτέρη Thgn. 366 ; θυμὸς ὀ. S. OC 1193 ; νέος καὶ ὀ. Pl. Grg. 463e ; οἱ ἀκρόχολοι ὀξεῖς Arist. EN 1126a18 : so in ὀξύ-θυμος, -κάρδιος, -χολος. 2. sharp, quick, δεινοὶ καὶ ὀξεῖς Pl. Ap. 39b : c. inf., ἐπινοῆσαι ὀ. Th. 1.70 ; γνῶναι . . ὀξύτατοι τὰ ῥηθέντα D. 3.15 ; also εἰς πάντα τὰ μαθήματα ὀξεῖς Pl. R. 526b ; τὰς ἐνθυμήσεις ὀξύς Luc. Salt. 81. IV. of motion, quick, swift, post-Hom., ὀξυτάτους ἵππους Hdt. 5.9 (v.l. ὠκυτάτους) ; ἱερακίσκος Ar. Av. 1112 ; ὀξυτέρῳ χαλινῷ S. Ant. 108 (lyr.) ; of a report, ὀξεῖα βάξις διῆλθʼ Ἀχαιούς Id. Aj. 998 ; ὀξεῖαν ἐκβάλλει ῥοήν, of a dying man, Id. Ant. 1238, cf. A. Ag. 1389 ; of a flame, fierce, Thphr. HP 5.9.3 ; ᾄξας ὀξὺς νότος ὥς S. Aj. 258 (anap.) ; τὸ εὔψυχον . . ὀξεῖς ἐνδείκνυνται are quick in displaying, Th. 4.126 ; opp. βραδύς, Id. 8.96 ; opp. ῥάθυμος, Arist. EE 1240a2 ; opp. ἡσύχιος, Id. EN 1116a9 ; ὀ. παράγγελμα Onos. 10.2 ; ὀ. καιρός an urgent crisis, Id. 6.1, al.; ὁ ὀ. δρόμος the express post, POxy. 900.7 (iv A. D.), 2115.6 (iv A. D.) ; ὀξεῖς οἱ πόδες αὐτῶν ἐκχέαι αἷμα Ep.Rom. 3.15 : esp. in Adv. (v. infr.). V. regul. Adv. ὀξέως quickly, soon, βοηθεῖν, μεταχειρίσαι, Th. 6.10,12, etc.; sharply, ὁρᾶν, αἰσθάνεσθαι, Pl. R. 567b, Phdr. 263c ; poet. ὀξείως Epigr.Gr. 986.3 (Philae) : Comp. ὀξυτέρως Hp. Epid. 3.17.βʹ ; ὀξυτέρως ἀποθῄνσκειν ib.1.2 ; but, 2. neut. ὀξύ and pl. ὀξέα as Adv., v. supr. II.2, 3 : Comp. ὀξύτερον Th. 2.8, Pl. Tht. 190a : Sup. ὀξύτατον Il. 17.675, Pl. Lg. 741d ; or ὀξύτατα Id. R. 401e, al. (Cf. ὀξίνα, ὄκρις.)