ὄμμα

ὄμμα, Aeol. ὄππα Sapph. 2.11 : τό :—A. eye, poet. word, rare in Prose (Th. 2.11, Pl. Ti. 45c, al., X. Cyr. 8.7.26, Mem. 1.4.6, al., Thphr. Sens. 50, al., Polystr. Herc. 346p.81V., BGU 713.9 (i A.D.), IG 42(1).121.121 (Epid.)) : Hom. and Hes. only use pl., κατὰ χθονὸς ὄμματα πήξας Il. 3.217 ; ὕπνον ἐπʼ ὄμμασι χεῦε Od. 5.492, etc. : sg. in Pi. N. 10.63 and Trag. (v. infr.) :—Phrases : ὀρθοῖς ὄμμασιν ὁρᾶν τινα look straight at, S. OT 1385 ; ἀναβλέψαι ὀρθ. ὄμμ. X. HG 7.1.30 ; ἐξ ὀμμάτων ὀρθῶν S. OT 528 ; also οὐκ οἶδʼ ὄμμασιν ποίοις βλέπων πατέρα ποτʼ ἂν προσεῖδον how I could have looked him in the face, ib.1371, cf. Aeschin. 3.121 ; ὁρᾶν τινα ἐν ὄμμασι S. Tr. 241 ; ποῖον ὄ. πατρὶ δηλώσω ; Id. Aj. 462 ; τέοισί με χρὴ ὄμμασι . . φαίνεσθαι; Hdt. 1.37 ; λαμπρὸς ὄμματι radiant in look or expression, S. OT 81 ; ἄλλοσʼ ὄ. θἀτέρᾳ δὲ νοῦν ἔχειν Id. Tr. 272 ; προσέσχον ὄ. turned their eyes on him, E. HF 931 ; ἐς σὸν ἐλθεῖν ὄ. come within sight of thee, Id. Heracl. 887 ; κατʼ ὄμματα before oneʼs eyes, S. Ant. 760 ; κατʼ ὄμμα ἐλθεῖν face to face, E. Andr. 1064 ; κατʼ ὄμμα στῆναι in full sight, openly, ib.1117 ; opp. νύκτωρ, Id. Ba. 469 ; κρατιστεύων κατʼ ὄμμα in eye-sight, of the Sun, S. Tr. 102 (lyr.) (but λαμπρὰ καὶ κατʼ ὄμμα καὶ φύσιν is dub. in 379) ; πρευμενοῦς ἀπʼ ὄμματος ἰδέσθαι look kindly on, A. Supp. 210 ; πεύθομαι δʼ ἀπʼ ὀμμάτων νόστον Id. Ag. 988(lyr.) ; ὡς ἀπʼ ὀμμάτων to judge by the eye, S. OC 15, cf. E. Med. 216 ; ἐν ὄμμασι before oneʼs eyes, A. Pers. 604 ; ἐν τοῖς ὄ. Th. 2.11 ; ἐπʼ ὀμμάτων E. Supp. 1153 (lyr.) ; so παρʼ ὄμμα, εἰ δʼ ἦν παρʼ ὄμμα θάνατος ib.484 ; ἐξ ὀμμάτων out of sight, Id. IA 743 ; ἄπειμʼ ἐξ ὀ. Phryn.Trag. 21 ; πρὸ ὀμμάτων τίθεσθαι, ποιεῖν, Arist. Po. 1455a23, Rh. 1386a34 ; πρὸ ὀ. θέσις Polystr.l.c. 2. metaph., τὸ τῆς ψυχῆς ὄ. Pl. R. 533d, Iamb. Protr. 21.κδʼ. II. the eye of heaven, i.e. the sun, ὄ. αἰθέρος Ar. Nu. 285, cf. E. IT 194 (anap.) ; but ὄ. νυκτός is a periphrasis for night (v. infr. v), ἕως . . νυκτὸς ὄμμʼ ἀφείλετο (sc. τὴν μάχην) A. Pers. 428 ; ὅταν δὲ νυκτὸς ὄ. λυγαίας μόλῃ the dark night, E. IT 110 ; νυκτὸς ὄ. τῆς μελαμπέπλου Alex. 89 ; cf. ὀφθαλμός III, βλέφαρον II. III. generally, light : hence, metaph., that which brings light, ὄμμα ξείνοισι a light to strangers, Pi. P. 5.56 ; ὄ. δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν A. Pers. 169 ; ἄελπτον ὄμμʼ ἐμοὶ φήμης ἀνασχὸν τῆσδε S. Tr. 203. 2. metaph., anything dear or precious, as the apple of an eye, ὄ. γὰρ πάσης χθονὸς . . ἐξίκοιτʼ ἄν A. Eu. 1025. IV. face or human form, ὦ δυσθέατον ὄ. S. Aj. 1004 ; ἐμπαίει τί μοι ψυχῇ ξύνηθες ὄ. Id. El. 903 ; τὸ ἐρωτικὸν ὄ. Pl. Phdr. 253e : as periphr. of the person, ὄ. πελείας, = πελεία, S. Aj. 140 (anap.) ; ὄ. νύμφας, = νύμφα, Id. Tr. 527 (lyr.) ; ξύναιμον ὄ., = ξυναίμων, Id. Aj. 977 ; ὦ ταυρόμορφον ὄ. Κηφισοῦ, = ὦ ταυρόμορφε Κηφισέ, E. Ion 1261 ; v. supr. ΙΙ and cf. ὄνομα IV. V. ὄ. τυκτόν eye-hole in a helmet, Nonn. D. 22.62.