ἵστημι

ἵστημι (cf. ἱστάω, ἱστάνω), I. causal, make to stand, imper. ἵστη Il. 21.313, E. Supp. 1230, καθ-ίστα Il. 9.202: impf. ἵστην, Ep. ἵστασκε Od. 19.574; 3pl. ἵσταν B. 10.112: fut. στήσω, Dor. στᾱσῶ Theoc. 5.54: aor. 1 ἔστησα, Ep. 3pl. ἔστᾰσαν for ἔστησαν dub. in Od. 18.307, 3.182, 8.435, al. (v. ἔστᾰσαν): hence, in late Poets, ἔστᾰσας, ἔστᾰσε, AP 9.714,708 (Phil.): aor. 1 Med. ἐστησάμην (never intr.), v. infr. A.ΙΙΙ.2, 3: pf. ἕστᾰκα Cerc. 3, (καθ-) Hyp. Eux. 28, UPZ 112.5 (ii B.C.), (περι-) Pl. Ax. 370d, (ἀφ-) LXXJe. 16.5, (παρ-) Phld. Rh. 1.9S., al., (συν-) S.E. M. 7.109; also ἕστηκα (v. infr.) in trans. sense, (δι-) Arist. Vent. 973a18, (ἀφ-) v.l. in LXX l.c.; ἑστακεῖα trans. in Test.Epict. 1.25. II. intr., stand, 1. Act., aor. 2 ἔστην, Ep. στάσκον Il. 3.217; 3pl. ἔστησαν, more freq. in Hom. ἔσταν, στάν [ᾰ]; imper. στῆθι, Dor. στᾶθι Sapph. 29, Theoc. 23.38; subj. στῶ, Ep. 2 and 3sg. στήῃς, στήῃ (for στῇς, στῇ), Il. 17.30, 5.598; 1pl. στέωμεν (as disyll.) 22.231, στείομεν 15.297; opt. σταῖεν, Ep. 3pl. σταίησαν 17.733; inf. στῆναι, Ep. στήμεναι 17.167, Od. 5.414, Dor. στᾶμεν Pi. P. 4.2; part. στάς: pf. ἕστηκα: plpf. ἑστήκειν, sts. with strengthd. augm. εἱστήκειν, as E. HF 925, Ar. Av. 513, Th. 1.89, etc.; Ion. 3sg. ἑστήκεε Hdt. 7.152:—from Hom. downwds. the shorter dual and pl. forms of the pf. are preferred, ἕστᾰτον, ἕστᾰμεν, ἕστᾰτε, ἑστᾶσι (IG 12(8).356 (Thasos, vi B.C.), etc.), in Hdt. ἑστέᾱσι; imper. ἕστᾰθι Aristomen. 5; subj. ἑστῶ; opt. ἑσταίην; inf. ἑστάναι, Ep. ἑστάμεν, ἑστάμεναι (ἑστηκέναι only late, as Ael. VH 3.18); part. ἑστώς (ἑστηκώς rare in early Gr., Hdt. 2.126, Pl. Men. 93d, Lg. 802c, Arist. (infr. B.ΙΙ.2), Alex. 126.16, εἱστηκότα IG 12.374.179), fem. ἑστῶσα (not ἑστυῖα; but συνεστηκυιῶν prob. in Hp. Aër. 10), neut. ἑστός Pl. Ti. 40b, Tht. 183e, SIG 1234 (Lycia), etc., (καθ-) POxy. 68.32 (ii A.D.), (ἐν-) PRyl. 98 (a).10 (ii A.D.), (παρ-) Ar. Eq. 564 (-ώς freq. v.l. as in Pl. and Ar. ll.cc., preferred by Choerob. in Theod. 2.313); gen. ἑστῶτος; Ion. ἑστεώς, ἑστεός, ῶτος; Ep. ἑστηώς Hes. Th. 747; dat. pl. ἑστηῶσι cj. in Antim. 16.5, cf. Call. Dian. 134; Hom. does not use the nom., but has gen. ἑστᾰότος, acc. ἑστᾰότα, nom. pl. ἑστᾰότες, as if from ἑσταώς: so also plpf. ἑστάτην, ἕστᾰμεν, ἕστᾰτε, ἕστᾰσαν: late pres. ἑστήκω, formed from pf., Posidipp. ap. Ath. 10.412e: hence, fut. ἑστήξω Hom. Epigr. 15.14, X. Cyr. 6.2.17, Hegesipp. 1.25, ἑστήξομαι X. Cyn. 10.9 codd. 2. Pass., ἵσταμαι: imper. ἵστασο Hes. Sc. 449, ἵστω S. Ph. 893, Ar. Ec. 737: impf. ἱστάμην: fut. στᾰθήσομαι And. 3.34, Aeschin. 3.103: more freq. στήσομαι Il. 20.90, etc.: aor. ἐστάθην Od. 17.463, etc.; rarely ἔστην, Dor. 3sg. ἔσστα SIG 56.43 (Argos, v B.C.): pf. ἕσταμαι (δι-) v.l. in Pl. Ti. 81d, κατεστέαται v.l. in Hdt. 1.196. (From I.-E. sthā-, cf. Skt. sthā- (aor. á-sthā-t), Lat. stare, etc.; Gr. redupl. pres. and pf. fr. si-sthā-, se-sthā-.) A. Causal, make to stand, set up, πελέκεας ἑξείης Od. 19.574; ἔγχος μέν ῥʼ ἔστησε φέρων πρὸς κίονα he set it against the pillar, 1.127, cf. Il. 15.126; ἱ. ἱστόν set up the loom, or raise the mast (v. ἱστός I and ΙΙ); κρητῆρας στήσασθαι to have bowls set up, Od. 2.431; θεοῖς . . κρητῆρα στήσασθαι in honour of the gods, Il. 6.528; στῆσαί τινα ὀρθόν, στ. ὀρθὰν καρδίαν, Pi. P. 3.53,96; ὀρθῷ στ. ἐπὶ σφυρῷ Id. I. 7(6).13; ἐς ὀρθὸν ἱ. τινά E. Supp. 1230; ὁ Ξανθίας τὸν φαλλὸν ὀρθὸν στησάτω Ar. Ach. 243; ὀρθὸν οὖς ἵστησιν S. El. 27; στῆσαι λόγχας, for battle, Id. Ant. 145(lyr.); esp. raise buildings, statues, trophies, etc., ἱ. ἀνδριάντα Hdt. 2.110; τροπαῖα S. Tr. 1102; τροπαῖον ἱ. τῶν πολεμίων Isoc. 4.150, cf.IG 22.1457.26; τροπαῖον στησάμενοι X. HG 2.4.7; τροπαῖον ἂν στήσαιτο τῶν ταύτης τρόπων Ar. Pl. 453; τὰ μακρὰ στῆσαι τείχη Th. 1.69; ἱ. τινὰ χαλκοῦν set him up in brass, raise a brazen statue to him, D. 13.21, 19.261 (so in pf., stand, οὗτος ἕστηκε λίθινος Hdt. 2.141:—Pass., σφυρήλατος ἐν Ὀλυμπία στάθητι Pl. Phdr. 236b; σταθῆναι χαλκοῦς Arist. Rh. 1410a33). II. set, place, of things or persons, τρίποδʼ ἔστασαν ἐν πυρί Od. 8.435, etc.; ὥς σʼ ἄγχι γῆς στήσωσι Καδμείας S. OC 399, etc.; fix, τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς τὴν γῆν Philostr. VA 1.10; esp. set men in order or array, πεζοὺς δʼ ἐξόπιθε στῆσεν Il. 4.298, cf. 2.525, etc.; στῆσαί τινας τελευταίους X. Cyr. 6.3.25, etc. III. bring to a standstill, stay, check, λαὸν δὲ στῆσον Il. 6.433; νέας, ἵππους, ἡμιόνους στῆσαι, Od. 3.182, Il. 5.755, 24.350; μύλην στῆσαι to stop the mill, Od. 20.111; στῆσεν ἄρʼ (sc. ἡμιόνους) 7.4; στῆσε δʼ ἐν Ἀμνισῷ (sc. νῆα) 19.188; βᾶριν Iamb. Myst. 6.5; στῆσαι τὴν φάλαγγα halt it, X. Cyr. 7.1.5; ἵστησι ῥοῦν Pl. Cra. 437b, etc.; ἵ. τὴν ψυχὴν ἐπὶ τοῖς πράγμασιν ib.437a; στ. τὰ ὄμματα fix them, of a dying man, Id. Phd. 118; στ. τὸ πρόσωπον compose the countenance, X. Cyr. 1.3.9; στήσαντες ἐπὶ τούτων τὴν διήγησιν Plb. 3.2.6: esp. in Medic., ἵ. κοιλίαν Dsc. 1.20; τὰς κοιλίας Philotim. ap. Orib. 4.10.1; αἱμορραγίας Dsc. 1.129: abs., Arist. HA 605a29:—Med., ἱστάμενος τῷ νοσήματι Hp. Ep. 19 (Hermes 53.65). 2. set on foot, stir up, κονίης . . ἱστᾶσιν ὀμίχλην Il. 13.336; ἵστη δὲ μέγα κῦμα 21.313; νεφέλην ἔστησε Κρονίων Od. 12.405, cf. Il. 5.523; of battle, etc., φυλόπιδα στήσειν stir up strife, Od. 11.314; ἔριν στήσαντες 16.292 (so intr. φύλοπις ἕστηκε the fray is on foot, Il. 18.172):—also in Med., στησάμενοι δʼ ἐμάχοντο ib.533, Od. 9.54; πολέμους ἵστασθαι Hdt. 7.9.βʹ, 175, 236; so ἱστάναι βοήν A. Ch. 885; κραυγήν E. Or. 1529 (Pass., θόρυβος ἵσταται βοῆς arises, S. Ph. 1263); also of passions and states of mind, μῆνιν, ἐλπίδα στῆσαι, Id. OT 699, E. IA 788(lyr.). 3. set up, appoint, τινὰ βασιλέα Hdt. 1.97; τύραννον S. OT 940, cf. OC 1041, Ant. 666:—Med., ἐστάσαντο τύραννον Alc. 37A; φύλακας στησόμεθα Pl. R. 484d:—Pass., ὁ ὑπὸ Δαρείου σταθεὶς ὕπαρχος Hdt. 7.105, cf. IG 9(1).32.23 (Stiris, ii B.C.). 4. establish, institute, χορούς, παννυχίδα, Hdt. 3.48, 4.76 (so στήσασθαι ἤθεά τε καὶ νόμους Id. 2.35; ἀγῶνα h.Ap. 150); στῆσαι χορόν, Ὀλυμπιάδα, ἑορτάν, Pi. P. 9.114, O. 2.3, 10(11).58; κτερίσματα S. El. 433; χορούς B. 10.112, D. 21.51; οὐχ ὑγιῶς ἱστάμενος λόγον setting up a bad argument, Anon.Lond. 26.34:—Pass., ἀγορὴ ἵσταταί τινι Hdt. 6.58. 5. = Lat. statuere, determine, γνῶναι καὶ στῆσαι D.H. 8.68; διαγεινώσκειν καὶ ἱστάναι Not. Arch. 4.21 (Aug.):—Pass., τὰ ὑπό τινος σταθέντα OGI 665.27 (Egypt, i A.D.); τὰ ἑσταμένα Wilcken Chr. 167.27 (ii B.C.). 6. fix by agreement, ὁ σταθεὶς τόκος PGrenf. 1.31.1 (i B.C.), cf. PFlor. 14.11 (iv A.D.); τὸ ἑσταμένον ἐνοίκιον BGU 253.15 (iii A.D.). 7. bring about, cause, ἀμπνοάν Pi. P. 4.199; στῆσαι δύσκηλον χθόνα make its case desperate, A. Eu. 825. IV. place in the balance, weigh, Il. 19.247, 22.350, 24.232, Ar. V. 40; [ἐκπώματα] Thphr. Char. 18.7; ἀριθμοῦντες καὶ μετροῦντες καὶ ἱστάντες X. Cyr. 8.2.21, etc.; ἱστάναι τι πρὸς ἀργύριον weigh a thing against silver, Hdt. 2.65; ἀγαθὸς ἱστάναι good at weighing, Pl. Prt. 356b; τὸ ἐγγὺς καὶ τὸ πόρρω στήσας ἐν τῷ ζυγῷ ibid., cf. Lys. 10.18; ἐπὶ τὸ ἱστάναι ἐλθεῖν have recourse to the scales, Pl. Euthphr. 7c:—Pass., ἵστασθαι ἐπὶ ζυγοῦ Arr. Epict. 1.29.15; σταθείς weighed, IG 11(2).161B 113 (Delos, iii B.C.). 2. weigh out, pay, LXX 3 Ki. 21.39, cf. Za. 11.12, Ev.Matt. 26.15. B. Pass. and intr. tenses of Act., to be set or placed, stand, Hom. etc., ἀγχοῦ, ἆσσον, Il. 2.172, 23.97; ἄντα τινός 17.30; ἐς μέσσον Od. 17.447; σταθεὶς ἐς μέσον Hdt. 3.130; ἀντίοι ἔσταν, ἐναντίοι ἔστησαν, Il. 1.535, Od. 10.391: prov. of critical circumstances, ἐπὶ ξυροῦ ἵσταται ἀκμῆς Il. 10.173: freq. merely a stronger form of εἶναι, to be in a certain place or state, ἀργύρεοι σταθμοὶ ἐν χαλκέῳ ἕστασαν οὐδῷ Od. 7.89, etc.; ἑστάτω for ἔστω, S. Aj. 1084; τὰ νῦν ἑστῶτα,= τὰ νῦν, Id. Tr. 1271 (anap.); ἐμοὶ δʼ ἄχος ἕστᾱκεν Id. Aj. 200(lyr.): with Adv., ξυμφορᾶς ἵνʼ ἕσταμεν, ἵνʼ ἕστ. χρείας, in what case or need we are, Id. Tr. 1145, OT 1442; ποῦ τύχης ἕστηκεν; Id. Aj. 102; later also ἀδίκως, ὀρθῶς, εὐλαβῶς ἵστασθαι, behave wrongly, etc., Plb. 18.3.2, 33.6.3, 18.33.4. 2. take up an intellectual attitude, ὡς ἵστασθαι δεῖ περὶ χρημάτων κτήσεως Phld. Oec.p.38J.; οὐκ ὀρθῶς ἵ. Id. Rh. 1.53S. 3. in pregnant sense, στῆναι ἐς . . Hdt. 9.21; στ. ἐς δίκην E. IT 962; στ. παρά τινα Il. 24.169 (but οἱ μὴ στάντες παρὰ τὰ δεινά those who did not face the danger, D.H. 9.28): c. acc. loci, τί τοῦτʼ αἰθερίαν ἕστηκε πέτραν; E. Supp. 987 (lyr.); στῆτε τόνδε τρίβον Id. Or. 1251:c. acc. cogn., ποίαν μʼ ἀνάστασιν δοκεῖς . . στῆναι; S. Ph. 277. II. stand still, halt, ἀλλʼ ἄγε δὴ στέωμεν Il. 11.348, cf. Od. 6.211, 10.97; opp. φεύγω, 6.199, etc.; stand idle, Il. 4.243, al.; ἑστάναι to be stationary, opp. κινεῖσθαι, Pl. R. 436c, etc.; κατὰ χώρην ἑστάναι Hdt. 4.97; οὐ μὴν ἐνταῦθʼ ἕστηκε τὸ πρᾶγμα does not rest here, D. 21.102, cf. 10.36; ἐὰν ἡ κοιλία στῇ if the bowels are constipated, Arist. HA 588a8: c. part., οὐ στήσεται ἀδικῶν D. 10.10; come to a stop, rest satisfied, ἄν τις ὀρθῶς ἐπιβάλῃ, ἔπειτα σταθῇ Epicur. Fr. 423; οὐχ ἱστάμενοι Plot. 3.1.2: impers., ἵσταται there is a stop, one comes to a stop, Arist. APr. 43a37, al.; οὐκ ἔστη ἐνταῦθα κακοῖς γενομένοις ἀποθανεῖν Plot. 3.2.8; also ἵστασθαι μέχρι τοῦ γένους Them. in APo. 55.8,al. 2. metaph., stand firm, X. HG 5.2.23; τῇ διανοίᾳ Plb. 21.11.3; of arguments or propositions, hold good, Phld. Rh. 1.83, 2.192 S.: part., ἑστηκώς fixed, stable, Arist. GA 776a35, EN 1104a4, Metaph. 1047a15; δεῖ τὸ κρίμα ἑστηκὸς καὶ κύριον εἶναι SIG 826ii29 (Delph., ii B.C.); λογισμὸς ἑστὼς καὶ νουνεχής Plb. 3.105.9; τέχναι οὐκ ἔχουσαι τὸ ἑστηκός, ἀλλὰ τὸ στοχαστικόν Phld. Rh. 1.71S.(so Adv. ἑστηκότως, opp. στοχαστικῶς, ib.70S.), cf. Iamb. Protr. 21.κʼ; χρεία ἑστηκυῖα καὶ τεταγμένη Plb. 6.25.10; ἑστηκότα θεωρήματα, ἑστηκότες σκοποί, Phld. Rh. 1.2S., Po. 5.22; of age, ἑστηκυῖα ἡλικία Pl. Lg. 802c; τιμαὶ ἑστηκυῖαι fixed prices, PTeb.ined.703.177. III. to be set up or upright, stand up, rise up, κρημνοὶ ἕστασαν Il. 12.55; ὀρθαὶ τρίχες ἔσταν 24.359, cf. A. Th. 564(lyr.), Pl. Ion 535c, etc.; κονίη ἵστατο Il. 2.151; ἵστατο κῦμα 21.240; of a horse, ἵστασθαι ὀρθός to rear, Hdt. 5.111; ἵστασθαι βάθρων from the steps, S. OT 143. 2. to be set up, erected, or built, στήλη, ἥ τʼ ἐπὶ τύμβῳ ἑστήκῃ Il. 17.435; ἕστακε τροπαῖον A. Th. 954(lyr.); μνημεῖον Ar. Eq. 268, etc.; v. supr. A.II. 3. generally, arise, begin, ἵστατο νεῖκος Il. 13.333; cf. A. III.2. 4. in marking Time, ἔαρος νέον ἱσταμένοιο when spring is not long begun, Od. 19.519; ἕβδομος ἑστήκει μείς the seventh month was begun, Il. 19.117; τοῦ μὲν φθίνοντος μηνός, τοῦ δʼ ἱσταμένοιο as one month ends and the next begins, Od. 14.162, cf. Hes. Op. 780; later μὴν ἱστάμενος, μεσῶν, φθίνων, first in Hdt. 6.57, 106, cf. And. 1.121, Aeschin. 3.67; σχεδὸν ἤδη μεσημβρία ἵσταται Pl. Phdr. 242a. 5. to be appointed, στῆναι ἐς ἀρχήν Hdt. 3.80; v. supr. A.III.3.