ἐξαιρέω
exaireo
take out
Appears 42 times across Plato's dialogues.
Frequency by work
Click a work to list every occurrence by Stephanus page — each links into the reader.
Dictionary (LSJ)
ἐξαιρέω, fut. -ησω, later ἐξελῶ 7.56, etc.: aor. 2 ἐξεῖλον, Ep.and Lyr. ἔξελον Il. 16.56, O. 1.26; inf. ἐξελεῖν:—Med., fut. ἐξαιρήσομαι Supp. 924; later ἐξελοῦμαι 1.9: aor. 2 ἐξειλόμην, rarely 1 ἐξῃρησάμην Th. 761 (perh. interpol.):—Pass., pf. -ῄρημαι, Ion. -αραίρημαι :—Α. take out, ἔνθεν . . ἔξελε πέπλους Il. 24.229; ἐπείνιν καθαροῦ λέβητος ἔξελε Κλωθώ Pi.l.c.; τὸ δέλτα τοῦ ὀνόματος Cra. 413e; simply, take out, τὴν κοιλίην, τὴν νηδύν, 2.40 (tm.), 87; πρὶν ἀνταράξας πῖαρ ἐξεῖλεν γάλα 36.21:—Pass., εἰ τὸ ἔαρ ἐκ τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐξαραιρημένον εἴη 7.162, cf. Pericl. ap. Rh. 1365a33. 2. Med., take out for oneself, φαρέτρης ἐξείλετο πικρὸν ὀϊστόν from his quiver, Il. 8.323; ἐξελέσθαι τὰ μεγάλα ἱστία their large sails, HG 1.1.13; ἐ. τὰ φορτία discharge their cargoes, 4.196; τὰ ἀγώγιμα An. 5.1.16; τὸν σῖτον ἐς [τὴν στοὰν] ἐξαιρεῖσθαι 8.90: abs., Syngr. ap. 35.13, etc.:—Pass., to be discharged, of a cargo, 3.6, 34.8. II. take from a common stock, reserve, κούρην, ἣν ἄρα μοι γέρας ἔξελον υἷες Ἀχαιῶν Il. 16.56; Ἀλκινόῳ δʼ αὐτὴν γέρας ἔξελον Od. 7.10, cf. Il. 11.627; βασιλέϊ τεμένεα ἐξελὼν καὶ ἱερωσύνας 4.161; Νίσῳ ἐ. χθόνα Fr. 24.5; θεοῖσιν ἀκροθίνια Rh. 470; κλήρους τοῖς θεοῖς 3.50:—Med., choose for oneself, carry off as booty, τὴν ἐκ Λυρνησσοῦ ἐξείλετο Il. 2.690, cf.9.130; choose, μενοεικέα Od. 14.232; μίαν ἕκαστος σιτοποιὸν ἐ. 3.150, cf. An. 2.5.20; ταύτας ἐξείλεθʼ αὑτῷ κτῆμα Tr. 245; δῶρον . . πόλεος ἐξελέσθαι to have accepted as a gift, OC 541 (lyr.):—Pass., to be given as a special honour, τινί to one, 3.114; ἐξαραιρημένος Ποσειδέωνι dedicated to him, 1.148; γέρεα . . σφι ἦν τάδε ἐξαραιρημένα 2.168; ἐ. αὐτοῖς set apart for them, Criti. 117c; τὰ τεμένη τὰ ἐξῃρημένα IG 12.45.10; of funds, to be set apart, ear-marked, SIG 577.64 (Milet., iii/ii B. C.); but τοῦ ἀργυρίου τοῦ ἐκ τοῦ λιθοτομείου ἐξαιρουμένου moneys received from . ., IG 22.47. 2. take out of a number, except, μητέρας ἐξελόντες 3.150; Σιμμίαν ἐξαιρῶ λόγου Phdr. 242b, cf. Mem. 1.4.15. III. remove people from their country, 2.30; τοὺς ἐν τῇ λίμνῃ κατοικημένους 5.16; στρουθούς (sc. ἐκ τοῦ νηοῦ) 1.159: generally, remove, τὸν λίθον 2.125; ἐκ τοῦ λυχνούχου τὸν λύχνον 102; πατρὸς φόβον Ph. 991, cf. 2.23; ὀδυρμούς, ἄγνοιαν, ἔρωτα, R. 387d, Lg. 771e, Smp. 186d; ἀλλήλων τὴν ἀπιστίαν An. 2.5.4:—Med., νεῖκος Med. 904; ὑμῶν ἐ. τὴν διαβολὴν . . ταύτην remove this prejudice from your minds, Ap. 19a, cf. 24a. 2. get rid of, [ὗν] ἐκ τῆς χώρας 1.36; θῆρας χθονός Hipp. 18; make away with, παῖδας, θῆρα, HF 39, 154; Ἀθηναίους HG 2.2.19. b. destroy, πόλιν 1.103, al., cf. 3.113, 4.69, 18.30; χωρία 23.115; οἰκίδιον Pk. 199, cf. 278; φρούριον 8.86. c. annul, bring to naught, θέσφατα OT 908 (lyr.), cf. 23.36. 3. Med., ψυχήν, θυμόν, φρένας ἐξελέσθαι, either c. acc. pers., bereave a person of life, etc., as μιν ἐξείλετο θυμόν Il. 15.460, 17.678 (so in Trag., Alc. 69, IA 972): or c. gen. pers., as μευ φρένας ἐξέλετο Ζεύς Il. 19.137, cf. Sc. 89; σεῦ ψυχὴν χαλκῷ Il. 24.754; μου τέρψιν ἐξείλου βίου Alc. 347, etc.: rarely, c. dat. pers., Γλαύκῳ φρένας ἐξέλετο Ζεύς Il. 6.234; [οἰωνοῖς] τέκνα Od. 16.218: in tmesi, ἐκ δέος εἵλετο γυίων 6.140; ἐκ θυμὸν ἕλοιο 20.62, cf.Il. 11.381:—Med., take away from one, τὰ φίλτατα El. 1208:—Pass., ἐξαιρεθέντες τὸν Δημοκήδεα having had him taken out of their hands, 3.137; τὸ ἐπιθυμοῦν τοῦ πλοῦ οὐκ ἐξῃρέθησαν 6.24, cf. Grg. 519d, etc. 4. Pass., to be removed from, i.e. transcend, τοῦ τῶν ὄντων πλήθους in Prm.p.546 ; ἑνάδες ἐξῃρημέναι transcendent, ib.p.547 , cf. Pr. 7; τὸ μᾶλλον -μένον μᾶλλον καὶ χωρεῖ διὰ τῶν ἄλλων ib.325. Adv. ἐξῃρημένως transcendently, ib.270; ultimately, opp. προσεχῶς, in de An. 270.14. IV. Med., set free, deliver, τινά Supp. 924, Pax 316; ἐκ τῶν κινδύνων τινά Decr. ap. 18.90; ἐκ τῆς ἀνάγκης PPetr. 3p.74; ἐκ τῶν θλίψεων Act.Ap. 7.10; ἐξαιρεῖσθαι εἰς ἐλευθερίαν claim as a freeman, 23.9, 8.42, 10.14. 2. bring to an end, accomplish, πᾶν γὰρ ἐξαιρεῖ λόγος Ph. 516.—Freq. confounded with ἐξαίρω.
‹ All lexicon entries